Για τον Στίγκλιτς η Δημόσια Υγεία δεν είναι κόστος αλλά επένδυση που στηρίζει την οικονομική ανάπτυξη. Ένας υγιής πληθυσμός παράγει περισσότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός (αυτοί που εργάζονται) μαζί με τα ανήλικα παιδιά τους και τους εφήβους που ακόμη δεν έχουν μπει στην παραγωγή αλλά και με τους συνταξιούχους παππούδες και γιαγιάδες έχουν ανάγκη από ένα Δημόσιο Σύστημα Υγείας ικανό να προσφέρει επαρκείς υπηρεσίες.
Ωστόσο, από την πλευρά του Κράτους η Δημόσια Υγεία αντιμετωπίζεται περισσότερο ως ένα απαραίτητο κακό παρά ως επένδυση που στηρίζει την οικονομική ανάπτυξη. Δίνεται, δηλαδή, μεγαλύτερη βαρύτητα στο κόστος παρά στην απόδοση ενός ικανού Δημόσιου Συστήματος Υγείας. Άλλωστε, η μέτρηση της ωφέλειας στον πληθυσμό ενός ικανού Δημόσιου Συστήματος Υγείας είναι δύσκολη υπόθεση.
Για τον Στίγκλιτς ανικανότητα του Αμερικανικού Δημοσίου Συστήματος Υγείας να προσφέρει τις σωστές υπηρεσίες στους πολίτες, τους οδηγούσε αναγκαστικά στους ιδιωτικούς παρόχους υγείας. Έτσι, πλήρωναν δύο ή και τρείς φορές για την ίδια υπηρεσία. Αυτό από την άποψη του Α.Ε.Π. είναι καλό καθώς το Α.Ε.Π. μετρά την ποσότητα και όχι την ποιότητα. Από την άποψη, όμως, των πολιτών που αναγκάζονται να χρεωθούν προκειμένου να γίνουν καλά. Ως αποτέλεσμα αυξάνεται το ιδιωτικό χρέος ταυτόχρονα με το Α.Ε.Π.
Προκειμένου να υπάρχει ακμάζων Ιδιωτικός Τομέας ο οποίος να προσφέρει επαρκείς υπηρεσίες υγείας (όπως και εκπαίδευσης) πρέπει ο αντίστοιχος Κρατικός να υπολειτουργεί. Πρέπει ν’ αντιμετωπίζει προβλήματα υποδομών, εξοπλισμού και να υποστελεχώνεται. Οι κτιριακές εγκαταστάσεις να μην αρκούν, τα μηχανήματα είτε να μην λειτουργούν είτε να σαπίζουν στις αποθήκες περιμένοντας να εγκατασταθούν, οι εργαζόμενοι να είναι λιγότεροι από τις οργανικές θέσεις και οι μισθοί τους μικρότεροι αυτών του Ιδιωτικού Τομέα. Με τέτοιες συνθήκες το Ε.Σ.Υ. λειτουργεί εξαιτίας του φιλότιμου κάποιων από τους εργαζόμενους του.
Η μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (βλέπε εδώ) έχει τίτλο «Οι πολλαπλές πτυχές της ανισότητας» και δεν αφορά μόνο τις δαπάνες υγείας. Σε κάθε περίπτωση τα αριθμητικά δεδομένα δεν πρέπει ποτέ να διαβάζονται μόνα τους. πρέπει πάντα να συσχετίζονται μεταξύ τους για να εξάγονται τα σωστά συμπεράσματα. Για παράδειγμα η αύξηση του Α.Ε.Π. δεν είναι ξεχωριστή από τα λεφτά των προγραμμάτων της Ε.Ε. και η αύξηση του θα ήταν μικρότερη χωρίς αυτά.
Στα επόμενα κείμενα μας θα σχολιάσουμε άλλες όψεις της οικονομικής πολιτικής. Μείνετε συντονισμένοι...
20 Ιούνη 2026
«πουθενάς 1».
